Okee, tijdje geleden dus weer eens tijd voor een informatief stukje tekst. Het onderwerp dat ik vandaag bespreek leidt altijd tot discussie is mijn ervaring.
Sensor-formaten en crop-factorsFotografieOkee, basics eerst. Ten tijde van de analoge fotografie zoals die was voor de komst van de digitale camera's was de 35mm film het meest populair. Dat was dat rolletje wat je bij de Kruidvat inleverde nadat je het voorzichtig weer opgerold had.

Het is deze maat die de standaard werd toen de digitale camera's aan populariteit wonnen. De oude 35MM is wat we nu fullframe (FF) noemen (ongeveer) . Met andere woorden, toestellen als de 5D hebben evenveel oppervlakte op de sensor als het oude filmrolletje. Het is ook de standaard die wordt gebruikt als we de 'lengte' van een objectief noemen, bijvoorbeeld een 50MM lens. Als we het hebben over de lengte, of het equivalent in beeldhoek, van een objectief is dit
altijd op basis van een 35MM sensor. Ook als we praten over EF-S objectieven -die niet geschikt zijn voor FF- geven de maten het FF-equivalent aan.
CropNaast de FF camera's zijn er natuurlijk ook de instap-modellen en semi-pro toestellen. Deze hebben vaak geen 35MM sensor, maar zijn uitgerust met een crop-sensor. Bij Canon komen die in de maten 1.6x en 1.3x. Wat betekent dat? Laten we de kleinste sensor nemen, die we bijvoorbeeld vinden in de 550D, 60D maar ook de 7D. Een factor van 1.6 betekent vrij vertaald een sensor die 60% kleiner is dan zijn FF grote broer. Ik hoor je denken, nou en?!
Crop in de praktijkWe hadden het eerder over objectief lengtes die zich baseren op FF. Wat gebeurt er met een objectief wanneer we deze op een crop-camera gebruiken?

Doordat de sensor kleiner is, bij dezelfde lengte, krijgen we maar een kleiner stuk te zien van de foto. Zouden we deze foto naast een FF-formaat leggen moet de foto meer opgeschaald worden om even groot te zijn, met andere woorden we zoomen meer in op het midden. En, in dit geval betekent dat, bij een gelijke resolutie sensor, minder detail. Voor het gemak zeggen we ook wel dat de 'beeldhoek' op crop kleiner is. De beeldhoek voor een 30MM lens op FF zou op een crop 45MM zijn in FF equivalent. (Nog te volgen?) Die berekening is simpel, je vermenigvuldigd de lengte met je cropfactor en je weet de beeldhoek zoals die op FF zou zijn.
Crop, nadelen Hoewel goedkoper om te produceren en dus beter bereikbaar voor de gewone man, is een crop-sensor natuurlijk ook van 'mindere' kwaliteit. Allereerst zijn er de pixels, die bij een gelijke resolutie op FF dus kleiner moeten zijn met alle gevolgen van dien. Bijvoorbeeld minder lichtsterk, maar ook minder 'scherp'. Er kan tenslotte minder detail vastgelegd worden. Daarnaast is ruis een groter probleem en ook het dynamisch bereik. Dit heeft alles te maken met de fysieke opbouw van sensoren, raster-patronen voor de anti-aliasing en dergelijke maar dat valt buiten het bereik van dit topic. De goedkopere, kleinere sensor doet dus concessies op verschillende terreinen.
Filmformaten, een vergelijkingEr wordt vaak opgeschept met de dikke sensor die iemand in zijn toestel heeft zitten, de een nog groter dan de andere. Als ik een grote sensor zou hebben zou ik dat ook doen. Maar wat is nou groot? En wat vind je in welk toestel? Is 35MM-film, waar iedere zichzelf respecterende hipster-filmmaker tegenwoordig mee wil draaien nu even groot als de sensor van een 5D, een RED of wat dan ook? Laat er voor eens en altijd duidelijkheid over bestaan:
Klik voor grootVoor de volgende keer richt ik mij op aspect-ratios. Nauw verbonden met crop/sensor formaten maar dan totaal anders bekeken. Wat is anamorphic, cinema-flat, scope, letterbox en ga zo maar door?! Zie je onnauwkeurigheden in mijn post hoor ik die graag!
Bronnen, voor meer in-depth info zeker lezen!:
Disclaimer: Bovenstaande tekst richt zich vooral op Canon namen en begrippen, voor Nikon geldt hetzelfde maar worden soms andere termen gebruikt. Daarnaast is er, zoals ik al stelde, vaak veel discussie rond dit onderwerp. Ik zou er zomaar wel eens naast kunnen zitten met maten, oorzaken en termen. Geef dat vooral aan!
__________________
0011001000110011